(sendikalar, ticari kuruluşlar, üniversiteler, araştırma kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, kamu kuruluşları, askeri okullar, diğer kurum ve kuruluşların dergileri) Sayıları tam olarak bilinmemekle birlikte önemli sayıda dergi mevcuttur. Her ne kadar dergilerin okur sayısı diğer basın organlarına oranla daha düşük ise de, hedef kitlelerinin darlığı belirli mesajları iletmek açısından bir avantajdır.
Yalnızca Marmara Bölgesine yayın yapan 100 dolayında yerel radyo ile tüm yurda yayın yapan TRT ve özel radyo kanalları mevcuttur. Uydu kanalı vasıtasıyla çeşitli yerel radyolara paket programlar dağıtan organizasyon(lar) aracılığıyla belirli tanıtıcı programların istenilen yerlere uygun maliyetlerle iletilmesi mümkündür.
Okul ve ticari kuruluş radyoları da mal ve/ya hizmetlerin tanıtımında ve/ya kurumsal tanıtımda kullanılabilir. Bu radyoların tam bir listesi, İSO aracılığıyla RTÜK'ten temin edilebilir.
Belirli bir kültür düzeyinin üzerindekilerce kullanıldığı için, hedef kitlesi oldukça direksiyonel'dir. İnternetin, çok sayıda kurum ve kişiye kitlesel olarak erişebilirliği ve böylece birim maliyetinin düşüklüğü dikkate alınırsa en iyi tanıtma araçlarından birisi olduğu anlaşılacaktır.
Bilinen en eski tanıtım yöntemlerinden birisidir. Kitlesel ya da bireysel olarak kullanılabilir. Mal, hizmet ya da kurumsal tanıtım amaçlarıyla kullanılabilir. Özellikle sanal ortam, faks, telefon, kaset gibi araçlar ekinde yollanamayan bilgiler bu yolla gönderilebilir.
Seminer, konferans, tele-konferans, Panel, workshop, forum, kolokyum, Soru Konferansı (search conference), gelecek araması (future search), vbg
Yabancı, yerli sefaretlerdeki ve üniversitelerdeki kütüphanelerde mevcut elektronik veri-tabanları
Yasa, tüzük ve yönetmelik çıkarılmasını sağlamak/ kolaylaştırmak amaçlıdır
Yasa, tüzük, yönetmelik taslakları hazırla(t)mak ve/ya bunlara esas teşkil edebilecek etüdler yap(tır)mak
Akademisyenlerin sanayide çalışmalarını caydıran (en azından özendirmeyen) hükümlerin belirlenmesi, ayıklanması, örneklerle ortaya konulması ve sergilenerek giderilmeye çalışılması
Doktora tezinin sanayi tarafından yönlendirilmesi
Elektronik agora(lar) uygulamaları geliştirilmesine önderlik edilmesi
Belirli sorun alanları çevresinde çalışma (ve iletişim) grupları oluşturulması
Seçkin Tavır Ağları olarak da adlandırılabilir. Daha ayrıntılı bilgi için bkz. Seçkin Tavır Ağları,
Beyin fırtınası (brain storm), yanal düşünme (lateral thinking), altı şapka (six thinking hats), matriks tekniği, Gordon tekniği, yaratıcı kaos vbg yöntemlerin kullanılmalarının yaygınlaştırılmaları için:
TV'lerden bu şekilde seanslar düzenlemeleri yolunda talepte bulunmak (özellikle reklam veren durumundaki kuruluşların bu gibi talepleri genellikle karşılanmaktadır)
Küçük resimli broşürlerle tanıtma yapmak,
Meslek örgütlerince veya büyük ticari kuruluşlarca düzenlenen panel, toplantı ve benzeri etkinliklerin içine beyin fırtınası, mikro arama konferanslar yerleştirmek
Yaratıcılığı önleyen "kuşkusuzluk", "tek doğrululuk", "ezber" gibi uygulamalara dikkat çekip, bu alışkanlıklardan kurtulmaya yardımcı olmak
"Sosyal ada"larda kamplar düzenlemek
"Zihinsel zincirler" adı verilebilecek olan ve özgür düşünebilmeyi engelleyen sınırlayıcıların farkına varıp kurtulmaya çalışmak.
Kurum içi iletişimdeki sorunların giderilerek etkileşimin artırılması.
Benzer işi yapan kuruluşlarla, rekabet üstünlüğü ile ilgili olmayan konularda işbirliği yapmak (örneğin, işçilerin ortak araçlarla taşınması, yemeğin ortak verilmesi, ısıtmanın tek merkezden yapılması vbg)
Süreç parçalama yerine Süreç Odaklı yaklaşım
BPR (Businees Process Reengineering) yoluyla süreçleri basitleştirme, gereksiz tekrarları önleme vb önlemler
Kuruluş için bir Tasarruf Yolları Politikası geliştirmek için kurum içi ve/ya dışı kaynaklı araştırma yaptırmak
YBS (Yönetim Bilişim Sistemi) (MIS-Management Information System) uygulaması
Kurum içi iletişimdeki sorunların giderilerek etkileşimin artırılması (bkz. Etkileşebilme Kabiliyeti : Ugarlığın Anahtarı!)
SWOT: Strength-Weakness-Opportunities-Threat (Güçlülük-Zayıflık-Fırsatlar-Tehditler) anlamına gelen bu deyim, kalite geliştirmenin gerekli olup olmadığını, gerekliyse nerelerde olduğunu ortaya çıkarabilecek bir analiz tekniğidir.
AMT-robotlar, esnek makinalar vb
Yönetim ve planlamanın 7 tekniği (7 MP):
Türk Patent Enstitüsü'nün Ankara'daki ofisinde, 6,500,000 patentin tam bilgilerine erişilebilecek bir mikrofilm arşivi bulunmaktadır.
USPTO adresi kullanılarak patent özetlerine erişim mümkündür.
Official Gazette of the U.S. Patents and Trade Marks (A.B.D. Patent ve Marka Tescili Resmi Gazetesi'ne (haftalık) abone olunarak, her hafta yapılan patent başvurularını ve geçmiş haftalardaki başvurulardan sonuçlananları kağıt ortamında incelemek mümkündür.
Buluşçulukla ilgili çeşitli örgütlenmeler (Buluş Adamları Derneği, üniversitelerdeki girişimcilik klüpleri vb) kastediliyor.
Problemlere yenilikçi ve yaratıcı çözümler üretmek amacı ile ilk kez 1946 yılında G. Altshuller tarafından eski Sovyetler Birliğinde geliştirilmiş olan TRIZ metodolojisi, Toplam Kalite Yönetimi uygulamaları için faydalı bir çözüm tekniği olarak kullanılabilir.
WIPO adresi kullanılarak dünya patent, lisans uygulamaları ile ilgili bilgilere erişilebilir.
Hoshin Kanri Tekniği
Terimlerin orijinlerinin incelenmesi, Hoshin kavramının anlaşılmasına yardımcı olacaktır.
Hoshin terimi "hoshin kanri"nin kısaltılmış halidir. Hoshin kelimesi iki parçaya ayrılabilir.
"Ho"nun kelime anlamı "yön" dür. "Shin" in kelime anlamı ise mıknatıstır. Buradan "hoshin"in yön mıknatı
sı yani pusula anlamına geldiği söylenebilir.
hoshin = politika, plan, hedef
kanri = yönetim, idare, kontrol
Kanri kelimesi de iki parçaya ayrılabilir. Birinci parça olan "kan" kontrol olarak tercüme edilebilir. İkinci parça olan "ri" ise neden ya da mantık anlamındadır.
Hepsi bir arada ele alındığında "hoshin kanri", organizasyonun yön mıknatısı ya da odağının yönetim ve kontrolü olarak Türkçe'ye çevrilebilir.
Pratikteki anlamı ise, bir kararın organizasyon içinde herkes tarafından -görevinin gerekleri kadar- bilinmesini sağlama tekniğidir. Catch-ball (yakartop) tekniği olarak da bilinir.
Politika Belgesi ile ilgili kimi açıklamalar için bkz. Devletin Bilişim Politikası yok!
LEDIS - Local Economic Development Information System (Yerel Ekonomik Gelişme Bilgi Sistemi) yaprakçıkları (TBMM kütüphanesinde mevcuttur) (LEDIS)
Concurrent Engineering
(co-operative research)
(pre competition research)
(applied research)
(basic research)
(applied basic research)
(value analysis) veya (value engineering)
Kamu Alımları Yasa Teklifi alimlari yasa teklifi.doc.zip adresinde bu konuda geniş açıklama mevcut olup, kamu alımları en etkili AR-GE araçlarındandır.
Kamu alımlarına benzer biçimde şirket alımları da şirket AR-GE faaliyetlerinin özendirilmesi konusunda bir araç olarak kullanılabilir.
Değer sistemini yozlaştıran mantık operatörlerini tanımak ve onları kullanmamak kastediliyor. Zihinsel Virüsler adlı yazıda, mantık sistemini bozan etkiler tanıtılmaktadır. Bu etkilerin bilinmesi, onlarla mücadele açısından önemlidir.
Medyanın değer sistemini yozlaştırıcı eylemleri konusunda kamuoyu duyarlığı yaratmak kastediliyor. Bunun için mektup, mail, telefon kampanyaları vb eylemler gelmektedir.
Alternatif (yüksek) değer yargıları konusunda örnekler sergilemek kastediliyor. Özellikle kamuoyu nezdinde saygınlık kazanmış kişilerce verilecek yüksek değer yargısı örneklerinin etkili olacağı düşünülmektedir.
KiGeP (Kişisel Gelişim Platformu) ve ÖMer (Öğrenme Merkezi) adlarıyla başlayıp giderek zenginleşip
ÖğrEv adını alan uygulamalardır.
Öğrenme Evi® web sitesinde ayrıntılı bilgi mevcuttur.
"Öğrenme"nin, en güçlü sorun çözme aracı olduğu bilincinin yaygınlaştırılması kastediliyor. Daha geniş bilgi için:
http://www.tinaztitiz.com/yazi.php?id=760, http://www.tinaztitiz.com/dosyalar/B15.OMer_tanitim.ppt adreslerine bakılabilir.
Bu konuda geniş bilgi Öğrenme Evi® web sitesinde bulunabilecektir.
Sivil Toplum Kuruluşlarınca geliştirilebilecek Öğrenme Merkezi (ÖMer) ve/ya Öğrenme Evi (ÖğrEv) projelerinin desteklenmesi öneriliyor.
Kanada'da ottawa-Carleton Araştırma Enstitüsü belirli peryotlarla, öğretmenleri bilim ve teknoloji konularında bilinçlendirmek ve Mitsubishi firması çalışanlarını yeni gelişmelerden haberdar edip görüş alış-verişinde bulunulmasını sağlamak üzere haftasonu kampları düzenlenlemektedir.
Aynı enstitü ayrıca her ay, 700 üst düzey görevlinin katıldığı kahvaltılar düzenlemektedir.
Geleneksel maliyet muhasebesi sistemleri yalın, tek çeşite yakın ürünler için elverişli iken, modern üretim sistemleri çeşiti çok ve karmaşık ürünlerle çalışmaktadır. Bu tür karmaşık yapılara uygun olmayabilen geleneksel maliyet muhasebesi yerine ABC (Activity Based Costing - Eylem Tabanlı Muhasebe) sistemleri giderek daha çok kullanılmaya başlanmıştır.
Finansal yapıları güçlendirebilecek öz kaynak artırma vb geleneksel yollar kastediliyor.
Kamu kuruluşlarının hangi yollarla haksız rekabet yaptığının incelenmesi ve çeşitli yollarla buna dikkat çekilmesidir.
http://www.tinaztitiz.com/yazi.php?id=457 adresinde açıklanan (Seçkin Tavır Ağları), herhangi bir alandaki (iyi)lerin örgütlenerek toplumun geri kalanı üzerinde bir gayrı resmi norm oluşturma baskısı yaratmaya yönelik bir sorun çözme aracıdır.
Haksız rekabete uğradığını düşünen kuruluşlar kendi aralarında bir ittifak yaparak, haksız rekabete neden olan kuruluşların haksız uygulamalarını yapmayacaklarına ilişkin tek yanlı bir taahhütte bulunurlar ve bu taahhüde ne denli uyduklarının kamuoyunca denetlenebilmesi için de bağımsız denetçiler yetkilendirirler.
Taahhütte, haksız rekabet yapan kuruluşların adları ya da onları işaret edebilecek ifadeler kesinlikle bulunmaz. Bu taahhüt, kötüleme yerine "bize …. Konularında güvenebilirsiniz; bu konuda tahhütte bulunan başkaları varsa onlara da güvenebilirsiniz" anlamına gelmektedir.
Bu uygulamadan beklenen, haksız rekabet uygulamalarına girmemiş kuruluşların da benzer deklarasyonlarda bulunması ve böylece giderek o sektörde bir sektör etiği tabanı oluşmasıdır.
BEYAZ NOKTA® GELİŞİM VAKFI'nın bu konuda hazırlamış olduğu bir program mevcuttur.
Kamu alımları, haksız rekabetin hem kaynağı hem de önlenmesi için etkili bir araçtır. Kamu Alımları Yasa Teklifi adresinde bu konuda hazırlanmış bir yasa teklifi bulunmaktadır.
Bkz. 15 ( Öğrenme ortamı yaratma araçları)
Learning Circles aynen kalite çemberlerinde olduğu gibi belirli bir öğrenme hedefine sahip kişilerin yardımlaşma amacıyla oluşturdukları çemberlerdir.
Learning Centers (http://www.tinaztitiz.com/yazi.php?id=760) ya da Türkçemize kazandırılan deyimle Öğrenme Evleri (ÖğrEv), kişilerin tamamen kendi kendilerine öğrenmeleri için hazırlanan (uygun öğrenme ortamları)dır.
Kişinin kendi öğrenme profili (öğrenme stili, çoklu zeka profili vd) hakında bilgi sahibi olması yoluyla öğrenebilme yetisi hakkında özgüven elde etmesi kastediliyor.
Belirli etik taahhütlerde bulunup, bunların serbestçe denetimine razı olabilecek danışmanlık kuruluşlarının, ortalama danışmanlık kalitesi düzeyini yükseltmeleri yoluyla, danışmanlık kurumuna karşı güvenin ve dolayısıyla talebin artırılması
Danışmanlık kurumu ile ilgili sorunların analizi sonucunda belirlenecek sorunlar için geliştirilecek çözümlerden oluşan bir kılavuzun hazırlanması ve bu kılavuzda öngörülen çözümlerin yaşama geçirilmesi için bir plan yapılması
Yaratıcı kaos adıyla bilinen yaklaşım, düzensizlik, karmaşa vbg anlamlarda anlaşılmamalıdır. Özellikle Japon firmalarında, mevcut rutinlere karşın meydan okuyucu amaçlar koyarak şirket personeli değişime mobilize edilmektedir.
Yalın örgütlenme, ağ tipi örgütlenme gibi yöntemler, giderek karmaşık hale gelen kurumlar arası ilişkilerin yönetiminde mutlaka el altında bulunması gereken örgütlenme biçimleridir.
Gider Bölüşümü Anlaşması (GBA). Herhangi iki veya daha fazla kuruluş arasında bir masrafın bölüştürülmesi yolu ile bir işin daha kolay yapımı metodudur. Örneğin; bir bakanlığın, doğal çevreyi korumaya yönelik bir programa belediyelerin katılımını teşvik için doğacak masrafı bölüşmeyi önermesi bir GBAdır.
Genellikle belirli bir konudaki özendirici önlemlerin bilinmesinde bir sorun vardır. Bunların bir veri-tabanında toplanması önerilmektedir.
Sorunların farkına varılması amacıyla rutin bilgi edinme yollarının dışına çıkılması
Sorunların çözümü için uygun ortam yaratma (Sorunların başkalarına ihale edilemeyeceği ya da başkasının sorunun çözülemeyeceği, ancak kişilerin (kurumların), sorunlarını kendilerinin çözebilmeleri için uygun ortam yaratılabileceği)
Sistem yaklaşımıyla (systems thinking) sorunlara bakma konusunda eğitim almak, alışkanlık edinmek
Kök (kaynak, root) ve görüntü (phantom) sorun kavramları, sorun çözme ile uğraşanların mutlaka kavram dağarcıklarında bulunması gereken iki değerli kavramdır (Bkz. Fantom Sorun!!).
Ortak akıl genelde herkesçe takdir ve tavsiye edilen bir yöntem olsa da oluşturulması o denli kolay ve de yaygın değildir. Ortak akıl oluşturma çeş itli araçlarla yapılabilir. Soru Konferansı, Arama Konferansı, Gelecek Taraması gibi çeşitli metotlar mümkündür. Bu metotların tümünün temelinde ise bir olmazsa olmaz koşul vardır: Etkileşebilme kabiliyeti
Sorun çözme araçlarının bir listesini sunmak amacıyla hazırlanan bu belgede de kullanılan grafik gösterim biçimine verilen addır. Fikirlerin yazı da dahil tüm grafik teknikler kullanılarak özgür bir formatta ifade edilebildiği yöntemler içinde Zengin Resim (rich picture), Zihin Haritası (mind mapping) gibi teknikler mevcuttur.
Bu tek cümle ile belirtilen aslında zengin bir araçlar kümesi'dir. yaratıcı düşünce üretimi, süzülmesi, zenginleştirilmesi bağlamında onlarca teknik bu ad altında ifade edilmektedir. Bu önem nedeniyle Beyaz Nokta® web sitesinin Sorun Çözme Araçları bölümünde, Yapısal Sorun Çözme Teknikleri adı altında ayrıca yer verilmiştir.
http://www.tinaztitiz.com/yazi.php?id=491 adresinde bu konuda bir makale bulunmaktadır.
Bir sorun çözümleme (analiz) tekniği olan Ardışık Sorma Metodu, bir soruna yol açan nedenlerin sorulması, o nedenlerin her birisine yol açan nedenlerin sorulması ve bu şekilde giderek -bir ağaç dallanması biçiminde- tüm olası nedenlerin ortaya çıkarılmasını sağlayan bir yaklaşımdır. Metodun ilginç bir özelliği, bu peşpeşe (ardışık) sorgulama devam ettiği sürece dallanmanın sonsuza kadar gitmeyip, belirli bir saçılma'dan (divergence) sonra bir toparlanma'nın (convergence) başlaması ve sonuçta, ilgilenilen soruna yol açan az sayıra kök nedene ulaşılmasıdır (Bkz. http://www.tinaztitiz.com/yazi.php?id=385).
Yöntem, Kılçık Diyagramı (Fishbone Diagram, Ishikawa Diagram) adıyla anılan tekniklerin sözcüklerle ifade edilmiş biçimi olup, onlardan farkı daha alt düzeyde nedenlere kadar inilebilmesidir.
http://www.tinaztitiz.com/yazi.php?id=122 adresindeki makalede irdelenen konu, her tartışmanın önceden mimarisinin belirlenmesi gerektiğini gö stermektedir. Aksi halde -çoğu tartışmada izlediğimiz gibi- sonuca varmayan, giderek tartışmacıların birbirlerini çürütmeye çalıştıkları verimsiz bir yarış maya dönüşmektedir.
Her tartışmanın -ya da genel deyimle toplantının- tasarımında şunlar dikkatte tutulmalıdır: (1) Her toplantı, bir sürecin parçasıdır, (2) O sürecin tasarımlanmasına ihtiyaç vardır, (3) Bir sürecin tasarımı için ise asgari olarak şu 4 soru cevaplanmalıdır: Toplantıdan beklenen çıktı(lar) ne(ler)dir? / Beklenen çıktı(lar) niçin bun(lar)dır? / Bu çıktı(lar) nasıl bir süreçle sağlanmalıdır? / katılımcılar arasında ortak akıl nasıl yaratılacaktır?
http://www.tinaztitiz.com/yazi.php?id=90 adresindeki makalede, bir topluluğun herhangi bir sorunu tartışmadan önce o konuya ilişkin kavramlar konusunda uzlaşıp bir ortak kavram tabanı oluşturmaları gereğine işaret edilmektedir.
Bu zihin haritasında yer alan (ve almayan) tüm sorun çözme araçlarının (SÇA), sorun çözme işiyle uğraşanlarca bilinir kılınması sağlandığı takdirde sorunların anlaşılması ve ardından çözülmesi kolaylaşacak, aksi halde kısır döngüler içine girilebilecektir. Buna göre, herhangi bir sorununu çözmek isteyen her kuruluşun ilk yapması gerekenlerden birisi o sorunun paydaşlarının SÇA hakkında bilgilenmelerini sağlamak olmalıdır.
Meslek örgütlerinin çeşitli etkinliklerine katılanların bir veri tabanına kaydedilmesi ve benzer etkinliklerde aynı kişiler ile bağlantıya geçilmesi
5 dakika gibi süper kısa toplantıların rutin hale getirlmesi kurumlar arası iletişim etkililiğinin artırılmasında kullanılabilir.
Tarafların, yeni iletişim kanalları tanımlamak üzere yapabilecekleri düşünce üretme çalışmaları sonucunda ortaya çıkabilecek yeni iletişim kanalları.
Kişiler genellikle belirli iletişim kanallarını tercih ederler. Örneğin e-postanın bu denli yaygın olduğu günümüzde birçok kimse postalarına uzun aralı klarla bakabilmektedir. Bu nedenle tercihlerin belirlenmesi, kişiler hakkında temelsiz varsayımlar yapılmasını engelleyecektir.
Kurum içindeki kişilerin kurumun iletişim politikasını geliştirmeye özendirilmeleridir. Bunun için yapılacak yaratıcı oturumlar, anketler vb çalışmalar ufak fakat önemli ayrıntıları ortaya çıkarabilir.
Kurum içindeki kilit elemanların iletişim becerilerinin artırılması bir çığ etkisi yaratabilir.
Genellikle bir sorun çözme girişiminin ardından, bulunacak çözümlerin uygulanması gelecektir. Sorun analiz (çözümleme) süreci ne denli başarılı olursa olsun, etkili bir uygulama planlaması içermeyen ya da uygulamaları izlenmeyen bir planın başarı şansı yoktur.
Bu teknikler çok basit, kalem-kağıt dahi kullanmadan yapılan plan ve izlemelerden, bilgisayar destekli plan ve izlemelere kadar uzanır.