Sorun Çözme Araçları
Herhangi bir sorunun çözülmesi amacıyla kullanılabilecek çeşitli araçları
- Firma, kuruluş, sektör ve/ya ulusal düzeyde,
- Kısa, orta ve/ya uzun vadelerde,
- Küçük, orta ve/ya büyük kuruluş ölçeklerinde ve son olarak da
- Kamu, özel, gönüllü kuruluş, meslek kuruluşu gibi boyutlar
şeklinde grupladık. Bunları SÇA zihin haritası dosyasında topluca görebilir, tanımlarını açıklamalar dosyasından okuyabilirsiniz.
Zihin Haritasındaki SÇA’ların Açıklamaları
Bazı SÇA’lardan Örnekler
Zihin Haritası
Zihin haritası birbirine bağlı ve bir anahtar sözcüğün etrafında ışınsal (radyal) olarak toplanmış kelimeleri, düşünceleri, işleri ya da diğer öğeleri betimlemek için kullanılan bir çizgedir (diyagram, şema). Düşünceleri oluşturmak, görselleştirmek, tasarlamak ve sınıflandırmak ile birlikte, eğitim alanında, organizasyonda, problem çözümünde ve karar almada yardımcı olarak kullanılır.
Zihin haritası, bilgi parçaları arasındaki anlamsal ya da diğer bağlantıları gösteren görsel zekaya yönelik bir çizgedir. Bu bağlantıların doğrusal olmayan (non-linear) ve ışınsal bir şekilde sergilenmesi, herhangi bir organizasyon işine beyin fırtınası yaklaşımı ile can verilmesini sağlarken ilk planda içinde çalışılacak uygun ve iyi seçilmiş, özünlü (zatî, intrinsic) bir kavramsal çerçeve kurma zorluğunu da ortadan kaldırır.
Zihin haritası anlamsal bir ağa ya da bilişsel bir haritaya benzer, fakat kullanılan bağlantıların tipleri için biçimsel kısıtlamalar yoktur.
Öğeler kavramların önemine göre sezgisel olarak gruplar altında, alanlar içinde ve dallar şeklinde düzenlenirler. Bilgileri birikiminin metodu olarak, bilgilerin anlamsal yapısının muntazam grafik düzenlenmesi, mevcut anıların anımsanmasına da yardımcı olur.
Temel Prensipler
Zihin haritaları oluştururken ana fikrin ya da nesnenin merkeze yerleştirilmesi gerekir. Daha sonra bu fikir ya da nesnenin bağlı olduğu alt fikirler ya da nesneler merkez çevresine belli bir hiyerarşi içerisinde yerleştirilir. Birbiriyle ilgili öğeler bağlantılar aracılığı ile birleştirilir. Benzer öğeler ayrıca gruplanabilir. Simgeler ve resimler aracılığı ile zihin haritaları zenginleştirilebilir ve kimi öğelere numaralar verilerek öncelik de kazandırılabilir..
Zihin Haritası Uygulamaları
Zihin haritalarını çizmek için kağıt kalem yeterli olabileceği gibi bilgisayar programlarından yararlanmak da mümkündür.
Bu konudaki yazılımları web tabanlı ve web tabanlı olmayanlar olarak ikiye ayırabiliriz. Bunlar da kendi aralarında bedelli ve bedelsiz olarak sınıflandırılabilirler. Bilgisayarınıza herhangi bir program yüklemeden kullanabileceğiniz çok kullanışlı bir uygulama örneğini www.mindomo.com adresinde bulabilirsiniz. Mindomo ile yarattığınız çizgeleri aynı sitede saklayabilir ve bunları çeşitli resim formatlarına (JPG, BMP, v.b.) çevirerek, bilgisayarınıza da kaydedebilirsiniz.
Mindomo ile yapılmış basit bir çizgeyi aşağıdaki görsele tıklayarak inceleyebilirsiniz.
Internet’ten indirerek bedelsiz kullanabileceğiniz bir başka popüler zihin haritası uygulaması ise Freemind’dır. Freemind uygulamasını aşağıdaki bağlantıyı kullanarak indirebilir ve bilgisayarınıza kurabilirsiniz.
http://freemind.sourceforge.net/wiki/index.php/Download
Eğer ücret ödeyerek daha gelişmiş bir yazılım almayı düşünüyorsanız zihin haritası fikrini standardize eden ve ilk olarak ticarileştiren Tony Buzan’ın şirketi Mindjet’in ürettiği Mind Manager adlı programı www.mindjet.com adresinden indirip, 21 gün süreyle deneme amaçlı kullanabilir ve beğenirseniz kredi kartınızla satın alabilirsiniz.
Sorunları akıl yoluyla (bilimsel yöntemlerle) çözmek
SÇK’nın önemini yüzümüze çarpan güncel bir örnek “küresel ısınma” olgusudur.
Yüksek sanat kabiliyeti ile hazırlanmış bu tanıtım filmi sorunları akıl yoluyla (bilimsel yöntemlerle)
çözmek yerine katlanarak sürdürmenin sonuçlarına dikkat çekiyor.
Bir Sorun Çözme Aracı: Eğer Bir Sorun Varsa Herkesten Yardım İste
Bir kimyacı olan John Davis beton konusunda uzmandır. Örneğin, beton sürekli karıştırılıp, titreştirilirse, kalıbına dökülünceye kadar donmayacağını bilmektedir.
John Davis, bu bilgisini, binlerce mil uzaklıktaki, beton konusuyla ilgisiz gibi görünen bir sorunun çözümüne yönelik kullanmıştır >>>
Sorun Çözme Kabiliyetine Dair Kaynakça
Toplumlar neden yok olurlar?
BN gönüllülerinden Sn. Kemal Gençay’dan gelen, toplumların nasıl yok olduklarını konu alan ilginç bir filmi aşağıdaki linke tıklayarak izleyebilirsiniz.
Beyaz Nokta Gelişim Vakfı’nın varlık nedeni ile tamamen örtüşen bu film, Sorun Çözme Kabiliyeti yetersizliğinin bir toplumun en önemli sorunu olduğu konusunda kuşkusu olanları dahi ikna edebilecek nitelikte. Film, yok olmanın çok nedenli bir süreç olduğunu ama genelleştirilebilecek birkaç nedenin de öne çıktığını söylüyor. Bunların başında da toplumların sorun çözme kabiliyetlerinin düşüklükleri geliyor.
Film İngilizcedir; fakat alt yazı seçenekleri içinde Türkçe de vardır. Arzu edenler Türkçeyi seçerek bu ilginç konferansı izleyebilirler. Film yerine Türkçe metnini okumak isteyenler de linkinden ulaşabilirler.
http://www.ted.com/index.php/talks/jared_diamond_on_why_societies_collapse.html
